تحلیلی جامع درباره استخاره

این مقاله در مجله مبلغان منتشر شده و در کانال نویسنده در ایتا بارگزاری شده است.

https://eitaa.com/mahdijabraeeli

شرائط دخیل در صحّت نذر روزه مستحبی در سفر

 

1⃣ شخص هنگام نذر مسافر نباشد اما اگر مسافر باشد و بخواهد نذر کند تا در سفر روزه بگیرد:

▫️آیات عظام سیستانی، تبریزی، زنجانی: جایز است.

▫️آیةالله بهجت: جایز است ولی بنا بر احتیاط واجب روزه را به نیت رجاء باید بگیرد.

▫️آیةالله صافی: صحت چنیـن نـذری مشکل است و احتیاط در ترک است.

▫️آیات عظام فاضل، نوری، وحید: جایز نیست.

▫️مقام معظّم رهبری: بنا بر احتیاط واجب چنین نذری صحیح نیست.

2⃣ نذر روزه برای روزه همان روز باشد ولی اگر بعـد از فجر صادق نذر کند که همان روز را روزه بگیرد؛

▫️مقام معظّم رهبری: چنین نذری صحیح نیست.

▫️آیةالله سیستانی: صحّت چنین نذری محل اشکال است.

3⃣ شخص روزه قضا نداشته باشد ولی اگر روزه قضا داشته باشد و نذر کند که در سفر روز معینی را روزه مستحبی بگیرد؛

▫️مقام معظّم رهبری: نذرش صحیح است و باید در سفر در همان روز روزه بگیرد.

▫️آیةالله سیستانی: صحّت نذرش محل اشکال است.

♨️ تذکّر: مسافری که با نذر روزه گرفته است، نمازش شکسته است.

 

فوائد زکات فطره چیست؟

 

▫️موجب قبولی روزه ماه مبارک رمضان می‌گردد.
▫️موجب حفظ انسان از مرگ زودرس و بلاها می‌شود.
▫️باعث سلامتی جسم و پاک‌سازی روح از رذایل اخلاقی است.
▫️زكات فطره مکمّل روزه است، همان‌طور که صلوات بر پیامبر (ص) مکمّل نماز است.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

🔻 پرداخت زکات فطره بر چه کسی واجب است؟

▫️کسی که #بالغ و #عاقل باشد و #بی‌هوش و #فقیر نباشد، باید زکات فطره خودش و کسانی که نان‌خور او هستند را بپردازد، کوچک باشند یا بزرگ، مسلمان باشند یا کافر، دادن خرجی آنان بر او واجب باشد یا خیر.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

🔻 زمان #وجوب زكات فطره چه وقتی است؟

▫️وقت وجوب زكات فطره، بـا داخل شدن شب عید فرا می‌رسد، در حالی که فرد نیز جامع شرایط وجوب باشد.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

🔻 زمان #پرداخت زکات فطره را بیان نمایید؟

▫️کسی که نماز عید می‌خواند: بنابر احتیاط واجب باید قبل از نماز پرداخت نماید.

▫️کسی که در نماز عید نمی‌خواند: تا قبل از زوال باید پرداخت نماید.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

🔻 آیا هنگام پرداخت زکات فطره، #قصد_قربت لازم است؟

▫️بله، زكات فطره امری عبـادی است و باید هنگام پرداخت قصد قربت نمـود؛ یعنی باید فطره را برای تذلّل در پیشگاه خداوند متعال و با اخلاص پرداخت نمود.

زکات فطره دانشجـو، سرباز و زندانی و مانند این‌ها که دولت خرجی آن‌ها را می‌دهد، به عهده چه کسی است؟

 

🔹 دولت تکلیف ندارد؛ درنتیجه این افراد اگر نان‌خور شخص خاصی مثل پدر هستند، زکات فطره بر آن شخص خاص لازم است و اگر شرائط در خودشان جمع است:

▫️آیات عظام امام، رهبری، سیستانی، فاضل، بهجت، نوری: زکات فطره را خودشان بپردازند.

▫️آیات عظام مکارم، صافی: بنابر احتیاط واجب، زكات فطره را خودشان بپردازند.

 

فطره همسری که در حال عقد است، بر عهده کیست؟

 

▫️اگر نان‌خـور پدرش است، بر عهده پدرش می‌باشد. اما اگر نان‌خور همسرش باشد بر عهده شوهر می‌باشد، خواه دائم باشد یا موقت.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

🔻 اگر زن جهت نیاز شوهرش در تأمین مخارج زندگی کمک کند، چه کسی باید زکات فطره آن‌ها را بدهد؟

▫️مقام معظم رهبری: اگر زن نان‌خور شوهر محسوب شود، باید شوهرش در صورت توانایی زكات فطره خود و همسرش را بدهد و اگر زن نان‌خور شوهر و شخص دیگری نباشد، باید خودش زکات فطره‌اش را بدهد.

حکم پرداخت کفارۀ غیر سید به سید

استفتاء جدیدی پیرامون «حکم پرداخت کفارۀ غیر سید به سید» از مقام معظم رهبری

سؤال: پرداخت کفاره روزۀ غیر سید به سادات چه حکمی دارد؟

جواب: مانعی ندارد، البته احتیاط مستحب اجتناب از این کار است.
 

مسئولیتهای همسران

تمام توجه همسران در زندگی خانوادگی باید معطوف به این باشد که نیازهای واقعی یکدیگر را بدون درخواست دیگری، درک کنند و بدون چشم داشت در تامین نیازهای واقعی بر یکدیگر پیشی گیرند. اینکه طرف دیگر چه میکند، به عهده خود او است. و این از صفات یک فرد مومن است.

انواع راههای اغوای ابلیس

بنابرآیات قرآن ابلیس متناسب با هر یک از افراد بشر، برای تک­تک انسانها نقشه­های گوناگونی طراحی می­کنند؛ مثلا نقشه او برای انسان شهوت طلب با انسان حسود متفاوت است. در واقع طراحی نقشه­ها و وسوسه ­گری شیطان بر حسب نقطه ضعف افراد شکل می­گیرد. مانند حریفی که هنرهای رزمی میداند و با آگاهی دقیق از نقاط حساس بدن، میتواند ضربات دقیق وارد سازد.

انواع گناه

گناه بر سه نوع است: گناهان فقهی مانند ترک نماز. گناهان و رذایل اخلاقی مانند حسادت که از نظر فقهی حرام نیست، ولی اخلاقا حرام است. گناهان سلوکی یا معنوی که در مسیر سیر وسلوک، گناه بشمار می­آیند؛ هرچند از منظر فقهی و اخلاقی حرام نیستند. مانند عدم احساس حضور خدا.

معناب توبه

توبه دو معنادارد: معنای عام؛ هر نوع بازگشت به خدا را شامل میشود؛ مانند طواف، دعا. معنای خاص؛ به معنای ندامت با شرایط خاصی است.

توبه فارق بین انسان و شیطان است. انسان و ابلیس هر دو از سوی خدا رانده شده­اند؛ با این تفاوت که آدم به نحو هبوط و شیطان به نحو رجیم.

فلاح

اصطلاح فلاح در نگاه قرآنی تا حد زیادی معادل واژه موفقیت است/ موفقیت؛ یعنی نیل به هدف دلخواه که شامل سه محور اساسی «هدف، برنامه وروش مناسب» است. هرانسانی که در یکی از این سه محور مشکل داشته باشد، انسان موفقی شمرده نمیشود. فلاح یعنی موفقیت در امور الهی و معنوی. با حصول فلاح، موفقیت مادی نیز بصورت قطعی و تضمینی حاصل میشود. توبه مبدا فلاح و آغاز نیل به موفقیت معنوی است.

نیل به مقام عصمت

آدمی تا زمانیکه به عصمت نرسیده، باید تائب باشد. عصمت یک مقام اکتسابی است و هرانسانی میتواند به آن دست یابد؛ برخلاف منصب که خداوند کسی را برای منصب امامت و نبوت برمی­گزیند. نیل به عصمت، برای کسانی که در مسیر آن هستند، آسان و برای کسانی که وارد آن نشده­اند، پیچیده است.

استغفار

محور استغفار، حفظ آبروی انسان گنهکار است. غفران از ریشه غفر به معنای ستر وپوشش است؛ پس روح استغفار این است که خداوند کاری کند تا دیگران گناه انسان را نبینند، ولی گناه هست و محو نابود نمیشود. فرق توبه با استغفار این است که در استغفار دیگران نمی­بینند ولی در توبه گناه کلا پاک میشود.

توبه

توبه انسان میان دو توبه خداست. ابتدا خدا توبه میکند، سپس آدمیان تائب میشوند، در نهایت خداوند مجددا توبه میکند. اگر انسان کار خوبی را بعد از کار بد انجام دهد، بخاطر آن کار خوب، رحمت خدا شامل حال او میشود، سپس در او احساس توبه وپشیمانی میشود و درنهایت خداوند توبه او را میپذیرد.

معنای ظلم

ظلم یعنی قرار دادن چیزی در غیر جای خود. پس گناه که ظلم است، کاری است که در جای خود قرار ندارد؛ یعنی در محضر خدا، مخالفت و سرپیچی از فرمانهای خدا جایی ندارد. این سخن در کنار این ادعا که «کائنات دقیقا مطابق با اعمال انسان با او رفتار میکنند»، چنین نتیجه میدهد که جهان نیز نسبت به انسان ظالم، سرکش است.

آثار همراهی با سالکان راه حقیقت

اول اینکه به ما راه و روش پیمودن آنرا میگویند. دوم اینکه خوبی و بدی مسری است، پس همراهی با آنان سبب سرایت خوبیهای آنان به ما خواهد شد. سوم اینکه یاد گرفتن راههای میانبرکه باعث مدیریت زمان میشود. چهارم آشنایی با بیراهه ها و دوری از آنهاست. 

تمرین عملی حضور قلب در نماز

تمرین عملی حضور قلب در نماز اینگونه است که؛ به لحاظ فکری در هر موقعیتی هستید، در همان موقعیت حاضر باشید. درهر موقعیتی تمرکز خود را در همان وضعیت قرار دهید. کسی که درهیچ موقعیتی از زندگی حضور ندارد، طبعا درنماز نیزحضور نخواهد داشت. پس با حضور درتمام موقعیتهای زندگی، سبب حضور در نماز خواهد بود. 

برای پنج نفر مستحب است در ماه رمضان ـ اگرچه روزه نیستند ـ از کاری که روزه را باطل می‏کند خودداری نمایند:
1⃣ مسافری که در سفر، کاری که روزه را باطل می‏کند انجام داده باشد، و پیش از ظهر به وطنش یا به جایی که می‏خواهد ده روز در آنجا بماند برسد.
2⃣ مسافری که بعد از ظهر به وطنش یا به جایی که می‏خواهد ده روز در آنجا بماند برسد.
3⃣ بیماری که بعد از ظهر خوب شود، و همچنین است اگر پیش از ظهر خوب شود و کاری که روزه را باطل می‏کند انجام داده باشد. و اما چنانچه انجام نداده باشد ـ بنا بر احتیاط واجب ـ باید روزه بگیرد.
4⃣ زنی که در بین روز از خون حیض یا نفاس پاک شود.
5⃣ کافری که مسلمان شود و قبلاً کاری را که روزه را باطل می‏کند انجام داده باشد.

آیا دروغ، روزه را باطل می کند؟

 

✅ پاسخ:

⬅️دروغ بستن به خدا، پیغمبر اسلام یا جانشینان او (12 امام) روزه را باطل می کند.

📝آیات عظام خامنه ای،‌ سبحانی،‌سیستانی و مکارم شیرازی: بنابر احتیاط واجب.

📝آیت الله بهجت: فتوا این است که روزه اش باطل می شود.

📝آیت الله سیستانی: کسی که به حضرت زهرا (س) و سایر پیامبران نسبت دروغ بدهد،‌ بنابر احتیاط مستحب روزه را بعدا قضا کند.

📝آیت الله صافی گلپایگانی: فتوا این است که دروغ بستن به سایر پیامبران نیز روزه را باطل می کند، اما دروغ بستن به حضرت زهرا (س) بنابر احتیاط واجب چنین است.

اجازه شوهر و پدر برای روزه رمضان

 

💠 سوال:

  آیا رضایت پدر یا شوهر برای روزه گرفتن لازم می‌باشد؟

 

✍🏻 پاسخ:

روزه ماه مبارک رمضان واجب است و در تکاليف واجب مثل روزه و نماز و حجاب و....، رضايت و عدم رضايت ايشان شرط نيست و فرد بايد طبق تکليف خود عمل کند و روزه بگيرد.

❇️  در صورت نگرفتن روزه علاوه بر معصیت، باید کفاره عمد پرداخت شود.

حکم ضرر داشتن روزه

اگر انسان یقین یا اطمینان داشته باشد که روزه برایش ضرر قابل‌توجهی دارد، یا آن را احتمال بدهد، و از آن احتمال ترس برای او پیدا شود، چنانچه احتمال او در نظر عقلا بجا باشد، واجب نیست روزه بگیرد، بلکه اگر آن ضرر موجب هلاکت یا نقص عضو شود روزه حرام است، و در غیر این صورت اگر رجاءً روزه بگیرد و بعد معلوم شود ضرر قابل‌توجهی نداشته، روزه‌اش صحیح است.

وظیفه حائض و نفساء و جنب در شب های قدر

 

💠 سوال:
اشخاصی که عذر شرعی دارند در شب های قدر چه اعمالی را می توانند انجام بدهند و باید از چه کارهایی دوری نمایند؟

✍🏻 پاسخ
انجام اعمال شب قدر مانند غسل، خواندن دعا، زیارات و انجام سجده برای جنب و حائض اشکالی ندارد اما چند کار را نباید انجام دهند:

1️⃣-نماز(چه مستحب و چه واجب).

2️⃣- توقف درمساجد و مصلاهایی که حکم مسجد دارند (بجز حیاطی که جزء مسجد نباشد)؛ اما توقف در حسینیه ها اشکالی ندارد.

3️⃣- دست زدن به خط قرآن یا اسامی مقدسه ای که در ادعیه وجود دارد.

4️⃣- خواندن آیاتی که سجده واجب دارند. اما خواندن آیات دیگر از این سوره ها و سوره های دیگر اشکالی ندارد، هر چند خواندن بیش از هفت آیه کراهت دارد.

تکرار مبطل روزه در یک روز

 

🔷 اگر روزه‌دار در یک روز بیش از یک بار کاری که روزه را باطل می‌کند انجام دهد، فقط یک کفاره بر او واجب می‌شود، البته اگر با آمیزش جنسی یا استمناء روزه را باطل کند، احتیاط واجب آن است که به عدد دفعات آمیزش جنسی یا استمنا کفاره بدهد.

💠 اگر کسی با آميزش جنسی حرام يا خوردنی و نوشيدنی حرام، روزه خود را در ماه رمضان باطل کند، یکی از کفارات سه گانه کافی است، هر چند احتياط مستحب است که هر سه کفاره (آزاد کردن برده، شصت روز روزه، غذا دادن به شصت فقير) را عمل کند.

حكم ملاعبه با همسر در حال روزه

 

💠 سوال:
ملاعبه و بازی کردن باهمسر در حین روزه چه حکمی دارد؟

 

🔷 آیت الله خامنه ای: بازي و شوخي با همسر براي روزه‌دار کراهت دارد، اگر عمل مزبور، بر حسب عادت موجب خروج منی نبوده و برحسب اتفاق بدون قصد خارج شده، ‏روزه باطل نمی‌شود و چيزى بر اثر آن بر او واجب نيست ولى اگر ملاعبه را ادامه دهد تا آنجا كه نزديك است منى خارج شود و خوددارى نكند تا خارج گردد، روزه‌اش باطل است و علاوه بر قضاى آن روز، كفاره هم واجب است.

🔷 آیت الله مکارم شیرازی: بازی و شوخی باهمسر برای روزه‌دار کراهت دارد و اگر بدون قصد بيرون آمدن منی چنين کند درصورتی‌که عادت نداشته باشد که به اين مقدار بازی و شوخي منی از او خارج شود ولی اتفاقاً منی بيرون آيد روزه‌اش صحيح است. ولی اگر به‌قصد بيرون آمدن منی باشد حتی اگر منی خارج نشود روزه‌اش باطل است.

🔷 آیت الله سیستانی: اگر روزه دار بدون قصد بيرون آمدن منی مثلاً با زن خود بازی و شوخی كند، چنانچه اطمينان دارد كه منی از او خارج نمی شود اگر چه اتّفاقاً منی بيرون آيد روزه او صحيح است ولی اگر اطمينان ندارد درصورتی كه منی از او بيرون آيد روزه اش باطل است.

روزه نذری در سفر

آیا گرفتن روزه نذری در سفر جایز است؟

▫️مشهور: اگر فرد نذر کند روز معینی را روزه مستحبی بگیرد نمی‌تواند آن را در سفر بجا آورد مگر در نیت نذر تصریح کرده باشد که روزه را در سفر انجام دهد یا در نیت نذر تصریح کرده باشد که روزه را انجام دهد چه مسافر باشد چه مسافر نباشد.

▫️آیةالله بهجت: اگر در نیت نذر تصریح کرده باشد که روزه را در سفر انجام دهد یا در نیت نذر تصریح کرده باشد که روزه را انجام دهد چه مسافر باشد چه مسافر نباشد بنابر احتیاط واجب به نیت رجاء باید بگیرد.

▫️آیةالله مکارم: اگر فرد نذر کند روز معینی را روزه مستحبی بگیرد نمی‌تواند آن را در سفـر بـجـا آورد حتی اگر در نیت نذر تصریح کرده باشد که روزه را در سفر انجام دهد یا در نيت نذر تصریح کرده باشد که روزه را انجام دهد چه مسافر باشد چه مسافر نباشد این نذر هم اشکال دارد.

 

انواع بانگ در این جهان

در این جهان دوگونه بانگ وجود دارد:

یک؛ بانگهای دارای حرمت؛ دعوت به خیر توسط نیروهای خیر.

دو: بانگهای بدون حرمت؛ دعوت به شر بوسیله نیروی شر وشیطانی. در این جهان نداهایی به گوش میرسد که انسان را به سمت درستی هدایت میکند، در این صورت آن بانگها و دعوتها را اجابت کنید و بدان گوش جان بسپرید. تمام تکالیف اعم از واجبات و محرمات الهی، مصداق همین نداها و دعوتهای محترم هستند.

بنابراین در جهان همواره دو بانگ سر داده میشود: دعوت به خیر و دعوت به شرّ. بانگی برای دعوت به زشتیها و ندایی برای حرکت به سمت زیباییها. وجود هر یک ازاین دو به تنهایی، به معنای نقصان اختیار انسان است؛

لذا بودن هر دو دهوت اجتناب ناپذیر است؛ هم باید فرشتگان باشند و هم ابلیس و شیاطین.

گرایش به شهوات و سقوط انسان

نفس به اقتضای نشئه خود به بیهودگی و گرایش به شهوات، لذات و دوستی هوا و هوس خو می­گیرد. لازم است که با هوشیاری و بیداری و با گردن نهادن به سختیها و دوری از سستسها و راحت­ طلبیها این عادات را از خود بزداید؛ اینها از لوازم خواب و غفلت و از موجبات فروافتادگی و سرنگونی است.

راه جبران خطا

یکی از عوامل جبران خطا؛ تصدیق وعید است. اصطلاح وعید، وعده کیفر است؛ لذا به بهشت وعد میگویند و به دوزخ وعید. کسی که حق را تعظیم میکند و به فقر ذاتی خویش واقف است و به قیامت وبهشت و دوزخ باور دارد، کمتر به سمت گناه میرود و در صورت خطاکاری، برای جبران ان تلاش میکند.

رابطه طغیان و عصیان

طغیان(تمرد) و عصیان(سرپیچی) لازم وملزوم هم هستند؛ هرکسی طاغی است، عاصی هم هست. وقتی علیه کسی قیام کنیم، علیه او طغیان کرده­ایم و لازمه­اش سرپیچی از فرامین اوست. احساس انسان، احساس استغناست و پیامد این احساس، طغیان است. پیامد طغیان، عصیان است و پیامد عصیان سقوط است.

فقر ذاتی انسان

ذات انسان غنی نیست. تنها موجودی که ذاتش غنی است، خداست. تعبیر دقیقتر در مورد انسان این است که بگوییم او عین فقر است نه اینکه او فقیر است. آدمی فاقد نیست، بلکه خود فقدان است. به تعبیر ملاصدرا، آدمی عین الفقر است. فقر در ذات ماسوی الله است.